MỐI NGUY CƠ MỚI: Cây Thuốc Cá
Cây thuốc cá có
tên khoa học là Derris Elliptica Benth chứa hoạt chất rotenone.
Công thưc hóa học của rotenone là C23 H22 O6
. Đây là một loại thuốc sát trùng mạnh và độc hại cho con người, đã được
EPA xếp vào loại hóa chất gây mầm bịnh ung thư (carcinogen).
Khả năng gây 50% tử vong cho chuột
(LD 50 – Lethal dose 50%) là 132mg/Kg. Mức an toàn
trong không khí là 5mg/m3 (TLV – Threshold Limit Volume). Khi bị nhiểm cấp tính qua đường hô hấp
hay ăn phải thức ăn đã bị nhiểm độc, con người có thể bị ói mửa, mất cảm giác
(numbness), đường hô hấp có thể ngưng hoạt động tùy theo cường độ của hóa chất
xâm nhập vào cơ thể. Nhưng nếu bị nhiểm lâu dài có thể
gan và thận bị ung thư. (Dangerous
Properties of Industrial Materials, Irving Sax, 1984). Sở dĩ cây có tên là cây thuốc cá vì
khi thả loại cây nầy xuống ao hồ, cá sẽ bị nổ mắt mà chết nhất là những loại cá
thở bằng mang. Do đó nông dân Việt Cây chịu đựng được
hạn hán, dễ trồng trên mọi loại đất. Viện Sinh học Nhiệt đới tp HCM đã chiết xuất cây thuốc cá
để làm thuốc trừ sâu và trừ gián, muổi….. Hai năm trở lại
đây, ở vùng Dầu Tiếng, Tây Ninh, nhiều gia đình nông dân trở nên giàu có nhờ
trồng cây Thuốc Cá trên. Lý do là rễ cây nầy trở thành một nguồn lợi rất cao so với việc trồng
lúa, khoai mì hay các nông sản khác. Một Kg rễ cây trên thị
trường hiện nay có giá từ 17 đến 26.000 đồng (giá thị trường 7/2002).
Một mẫu đất có thể thu hoạch dễ dàng 2 tấn rễ, không
kể các thân cây được cắt thành khúc và đem bán như cây giống. Đây là một phong
trào lớn mạnh hiện tại. Nhà nhà thi nhau trồng cây Thuốc Cá vì nông dân không đủ cung ứng cho thị
trường miền Tây. Lý
do? 1-
Những
nhà nuôi tôm sú hiện nay đang xử dụng rễ cây nầy như một loại kích thích tăng
trưởng cho tôm. Tôm ăn phải hóa chất sẽ được thay vỏ sớm hơn định kỳ, do đó
tăng trưởng nhanh hơn. 2-
Một
lý do khác mà người viết chưa dám cả quyết là hóa chất trện còn có thể được xử
dụng như một loại thuốc diệt khuẩn để thay thế kháng sinh chloramphenicol mà
thị trường Hoa Kỳ và Liên Hiệp Aâu Châu đã cấm đoán sự hiện diện của chất sau
nầy trong tôm xuất cảng. Cho dù một trong hai lý do trên là nguyên nhân của việc xử dụng cây Thuốc Cá trong kỹ nghệ nuôi tôm,
thiết nghĩ cần phải lưu ý vấn đề trên vì nó có thể ảnh hưởng trực tiếp đến 1)
người trồng tỉa, 2) người chăn nuôi tôm, và 3) người tiêu thu. Rotenone là một hóa chất không nằm
trong danh mục phân tích các chất độc hại của EPA; tuy nhiên hóa chất rotenone
được phân tích theo phương pháp EPA 8325 bằng
HPLC/PB/MS (High Performance Liquid Chromatography/Particle Beam/Mass Spectrometry).
Người viết đã thăm dò trên 10 Phòng thí nghiệm phân tích lớn (trên 100
chemists) ở tiểu bang Mục đích của bài viết nầy là để nêu lên những
thông tin liên quan đến ảnh hưởng sức khỏe của người tiêu thụ khi xử dụng những
sản phẩm tương tự. Tuy nhiên, các cuộc điều tra tiếp theo
cũng rất cần thiết để soi sáng vấn đề đang còn nóng bỏng trên. Xuất cảng để có
ngoại tệ nặng cho nhu cầu phát triển trong nước là một việc cần phải làm của
chính phủ ở bất cứ quốc gia nào. Nhưng xuất cảng vì lợi nhuận mà
không lưu tâm đến sức khỏe của người tiêu thụ qua việc xử dụng những quy trình
sản xuất “tắc trách” chắc chắn sẽ bị loại trừ trong “cuộc chơi kinh tế” trên
thế giới. Mai Thanh Truyết (Ghi chú: Bài viết ngắn dựa trên
những thông tin trên báo Tuổi Trẻ và các trao đổi với thân nhân hiện cư ngụ tại
Tây Ninh có liên hệ đến việc trồng tỉa cây thuốc cá và phụ trách chuyên chở.
Theo các nguồn tin trên, hàng loạt xe vận tải chở đầy
rễ cây thuốc cá và trực chỉ về miền ĐBSCL hàng ngày. Tuy
nhiên vẫn có những người tình nguyện (hay được trả lương?) đi làm thừa sai cho
chủ nghĩa đã không ngại phản kích một cách mù quáng với mục tiêu duy nhất là
bôi lọ người viết. Dù sao, người Việt hải ngoại cũng còn sáng suốt và
khách quan trước những vấn đề tế nhị để nhận định rõ đâu là mục đích mà người
viết muốn trang trải.) 
Cây Thuốc Cá – Derris Elliptica