Tình trạng nước đục ở Thành phố Hồ Chí Minh - Phần 2

(Tinted drinking water in Ho Chi Minh City – Part 2)

 

Từ đầu năm 2005, nước uống trong hệ thống cấp nước sinh hoạt ở một số địa bàn thuộc các quận 6, 8, 10, 11, Gò Vấp, Tân Bình, và Tân Phú của thành phố Hồ Chí Minh (TPHCM) đã bị nhiễm bẩn hoặc vàng đục đến độ không thể sử dụng được.  Tổng Công ty Cấp nước Sài Gòn (SAWACO) và Trung tâm Ứng dụng kỹ thuật hạt nhân trong công nghiệp (TTƯDKTHNTCN) thuộc Viện Nghiên cứu hạt nhân Ðà Lạt (VNCHNÐL) đã tiến hành nghiên cứu, nhưng cho đến nay, vẫn chưa tìm ra nguyên nhân thỏa đáng.  Ngoài hai chuyên gia người Pháp sẽ sang Việt Nam vào tháng 7 sắp tới, một số cơ quan và hiệp hội khoa học-kỹ thuật TPHCM cũng đã được mời để cùng nghiên cứu với TTƯDKTHNTCN trong việc tìm nguyên nhân trong những ngày sắp đến.  Trong chương trình trước, Phóng viên Ðỗ Hiếu đã trao đổi với Kỹ sư (KS) Nguyễn Minh Quang về kết quả nghiên cứu của SAWACO và TTƯDKTHNTCN.  Trong chương trình nầy, KS Quang sẽ thảo luận về những nguyên nhân và giải pháp có thể dùng để khắc phục tình trạng nước bẩn và đục ở TPHCM hiện nay.  Cũng xin nhắc lại, Ông Quang là một kỹ sư công chánh chuyên nghiệp (professional engineer) của tiểu bang California và cũng là một chuyên viên thuộc Hội Khoa học và Kỹ thuật Việt Nam.  Trước năm 1975, KS Quang là một chuyên viên phục vụ tại Ủy ban Quốc gia Thủy lợi trực thuộc Bộ Công Chánh và Giao thông ở Sài Gòn.  Ông Quang hiện là Kỹ sư Giám sát trưởng (Senior Supervising Engineer) của Stetson Engineers Inc., một công ty cố vấn chuyên về thủy lợi được thành lập từ năm 1957 ở tiểu bang California.

 

Hỏi: Theo nhận xét của nhiều nhà khoa học trong nước, và KS cũng đồng ý với họ, là 5 nguyên nhân gây nước bẩn và đục ở một số địa bàn trong TPHCM do TTƯDKTHNTCN đưa ra không có tính thuyết phục cao.  Vậy theo KS, nguyên nhân nào đã làm cho nước bị bẩn và đục?

 

Ðáp:  Nói một cách tổng quát, nước trong đường ống của hệ thống cấp thủy ở một số vùng trong TPHCM bị bẩn hoặc đục là do (1) nước bẩn và cặn ở bên ngoài đường ống xâm nhập vào, (2) nguồn nước bị bẩn và đục trước khi được đưa vào hệ thống phân phối, (3) chất bẩn và cặn được cấu thành bên trong đường ống, và (4) kết hợp của các nguyên nhân vừa nêu.  Tôi không nghĩ chất bẩn và cặn còn sót lại trong khi lắp đặt đường ống là một nguyên nhân, vì SAWACO đã súc đi súc lại nhiều lần mà nước vẫn còn bẩn và đục.

 

Hỏi: KS có thể giải thích thêm cho Quý thính giả của Ðài về những nguyên nhân nầy không ạ?

 

Ðáp: Khi nước trong đường ống bị bẩn hoặc đục, việc phải làm trước hết là khảo sát phẩm chất của nước để xác định chất bẩn hoặc làm đục và phạm vi khu vực bị ảnh hưởng.  Nếu nước trong đường ống có chỉ dấu của sự xâm nhập của nước bẩn bên ngoài đường ống (thí dụ như sự hiện diện của coliform, bùn, cát,…) hệ thống đường ống phải được xem xét; và thông thường, nơi đường ống bị hở (lủng vì bị ăn mòn, bể vì bị va chạm, hoặc đầu nối không kín) được xác định bằng cách khảo sát áp suất trong đường ống.  Nước trong đường ống bị bẩn và đục vì đường ống bị hở là tình trạng thường gặp nhất và cũng dễ giải quyết nhất; tuy nhiên, tình trạng nầy có lẽ chỉ xảy ở một vài nơi mà thôi.

 

Hỏi: Theo KS, một trong những nguyên nhân của tình trạng nước bẩn và đục ở TPHCM hiện nay là do nguồn nước bị bẩn và đục trước khi được đưa vào hệ thống phân phối.  Nhưng cả hai Ông Võ Quang Châu, Giám đốc nhà máy nước Tân Hiệp, và Ông Phạm Văn Chính, Giám đốc nhà máy nước ngầm Hóc Môn, đều cho biết nguồn nước của hai nhà máy đạt 100% chất lượng theo tiêu chuẩn của Trung tâm Y tế dự phòng thuộc Sở Y tế TPHCM.

 

Ðáp: Dạ thưa đúng như vậy, nước của hai nhà máy nầy không bị bẩn và đục khi còn trong phạm vi nhà máy; nhưng khi nước được đưa vào hệ thống phân phối, nó có thể bị nhiễm bẩn và đục mà hai ông có thể không biết.  Và đó có lẽ là một trong những lý do khiến cho nguyên nhân của tình trạng nước bẩn và đục, cho mãi đến hôm nay, vẫn chưa được xác định.

 

Hỏi: KS có thể cho biết tại sao nước bị bẩn và đục khi vào hệ thống phân phối?

 

Ðáp: Như tôi đã trình bày trong chương trình kỳ rồi, trước khi vào hệ thống phân phối, nước từ nhà máy nước Tân Hiệp được khử trùng bằng chất chlorine.  Mặc dù nguồn nước đạt 100% chất lượng theo tiêu chuẩn của Sở Y tế TPHCM, tức dưới 0,5 mg/lít cho sắt và măn-gan, nồng độ sắt và măn-gan của nguồn nước vẫn còn khá cao.  Chúng bị chlorine xúc tác và kết tủa thành rỉ sắt và rỉ măn-gan, thủ phạm làm cho nước bị bẩn và đục.  Tình trạng nước bẩn giảm hẳn khi SAWACO hạ nồng độ măn-gan trong nước từ 0,3-0,5 mg/lít xuống còn 0,05-0,1 mg/lít.

 

Về phần nhà máy nước ngầm Hóc Môn, tôi không rõ nước có được khử trùng bằng chlorine hay không; nhưng theo lời ông Võ Dũng, Giám đốc SAWACO, tuyến ống của nhà máy bị đóng cặn nên ảnh hưởng đến nguồn nước vào mạng.  Và nếu nguồn nước ngầm của nhà máy nước Hóc Môn có nồng độ sắt và măn-gan cao, hai chất nầy có thể kết tủa thành rỉ sắt và măn-gan khi được bơm vào đường ống nếu trong nước có nhiều bọt khí (bubble air), dù không được khử trùng bằng chlorine.

 

Hỏi: Làm thế nào để khắc phục tình trạng nầy, thưa KS?

 

Ðáp: Dạ thưa nguyên tắc thì rất đơn giản, chỉ cần giảm nồng độ sắt và măn-gan trong nguồn nước của hai nhà máy nước Tân Hiệp và Hóc Môn.  SAWACO cần phải tiến hành thử nghiệm để xác định mức độ hợp lý, nhưng có lẽ không vượt quá 0,3 mg/lít cho sắt và 0,05 mg/lít cho măn-gan.  Cơ sở hạ tầng và phương pháp lọc nước của nhà máy nước Tân Hiệp phải được điều chỉnh hoặc có thể phải thay đổi để đạt tiêu chuẩn về nồng độ sắt và măn-gan đã được ấn định.  Nếu nhà máy nước ngầm Hóc Môn không có cơ sở hạ tầng gạn lọc như nhà máy nước Tân Hiệp, một nhà máy lọc nước cần phải được xây dựng để giảm nồng độ sắt và măn-gan trong nước ngầm của nhà máy nước ngầm Hóc Môn.

 

Hỏi: KS có cho biết một trong những nguyên nhân khiến nước bị bẩn và đục là vì các chất bẩn làm đục nước được cấu thành ngay bên trong đường ống.  Có cách nào để xác định nguyên nhân nầy không, thưa KS?

 

Ðáp: Rỉ sét và măn-gan có khả năng kết tủa ngay bên trong đường ống do nồng độ của sắt và măn-gan trong nước khá cao, do đường ống bằng sắt bị ăn mòn, hoặc do cả hai yếu tố.  Vì thế, không thể xác định được nguyên nhân nếu một trong hai yếu tố vừa nêu chưa được loại trừ.  Trở lại tình trạng nước bẩn và đục ở TPHCM, nếu nồng độ của sắt và măn-gan trong nước thấp thì có thể kết luận đường ống bằng sắt bị ăn mòn.  Nhưng vì nồng độ của sắt và măn-gan trong nước rất cao nên không thể khẳng định là do đường ống, nếu chưa làm thử nghiệm tại chỗ (in-situ) bằng cách cho nước có nồng độ sắt và măn-gan thấp chảy qua đường ống.

 

Hỏi: Nếu đường ống bị ăn mòn thì phải giải quyết như thế nào?  Có cần phải thay hết 850 km đường ống được lắp đặt từ trước năm 1975 như SAWACO đề nghị hay không?

 

Ðáp: Theo nhận xét của tôi, đề nghị thay hết 850 km đường ống được lắp đặt từ trước năm 1975 không có cơ sở về mặt kỹ thuật và thiếu công bằng về mặt chính trị, bởi vì tình trạng nước bẩn và đục ở TPHCM không xảy ra trong hệ thống được lắp đặt trước năm 1975 mà xảy ra trong hệ thống vừa mới lắp đặt cho hai nhà máy nước Tân Hiệp và Hóc Môn.  Do đó, có thể nói một cách chắc chắn rằng, SAWACO không thể giải quyết được tình trạng nước bẩn và đục hiện nay cho dù tất cả 850 km đường ống nầy có thể được thay thế ngay lập tức.  Ðề nghị nầy cũng cho thấy sự yếu kém nghiêm trọng về mặt chuyên môn của SAWACO, bởi vì tình trạng ăn mòn đường ống có thể được giải quyết một cách dễ dàng và đơn giản bằng cách điều chỉnh độ pH của nước trong đường ống.

 

Hỏi: Như vậy, theo KS, SAWACO phải làm gì để khắc phục có hiệu quả tình trạng nước bẩn và đục ở TPHCM hiện nay.

 

Ðáp: Theo dữ kiện không đầy đủ mà tôi có được, sự hiện diện của sắt và măn-gan với nồng độ rất cao trong nguồn nước của hai nhà máy nước Tân Hiệp và Hóc Môn, mặc dù đạt 100% tiêu chuẩn của Sở Y tế TPHCM, có lẽ là nguyên nhân của tình trạng nước bẩn và đục ở TPHCM hiện nay.  Do đó, như tôi đã đề cập ở trên, SAWACO cần phải làm thế nào để hạ thấp hoặc loại trừ hai chất nầy ra khỏi nguồn nước bằng cách điều chỉnh, thay thế, hoặc xây mới cơ sở hạ tầng và phương pháp lọc nước ở hai nhà máy nước Tân Hiệp và Hóc Môn.

 

Trong khi tiến hành giải pháp lâu dài có thể kéo dài trong một thời gian khá lâu, SAWACO có thể sử dụng một hoặc nhiều giải pháp tạm thời chẳng hạn như điều chỉnh độ pH của nước trong đường ống của hệ thống phân phối, thay thế phương pháp khử trùng bằng chlorine hiện nay bằng một phương pháp khác (chẳng hạn như dùng tia cực tím), hoặc dùng hóa chất ngăn chận sự oxy hóa của sắt và măn-gan (sequestering chemicals).

 

Hỏi: Như vậy, tại sao không dùng hóa chất ngăn chận sự oxy hóa sắt và măn-gan như một giải pháp lâu dài?

 

Ðáp: Dạ thưa, các hóa chất ngăn chận sự oxy hóa sắt và măn-gan không được đề nghị cho giải pháp lâu dài vì sắt và măn-gan vẫn còn nguyên ở trong nước.  Mặc dù hai kim loại nầy không có hại đến sức khỏe, nhưng chúng có thể gây nhiều vấn đề phiền phức trong việc sử dụng nước.  Chúng làm hoen ố quần áo, chén dĩa, ly tách mà xà phòng hoặc thuốc tẩy không thể nào tẩy được.  Chúng làm một số thức uống như cà phê và trà có màu và mùi vị khó chịu.  Chúng có thể bám và làm nghẻn đường ống hoặc một số máy móc khác chẳng hạn như nồi áp suất, máy nước nóng, máy lọc nước,… khiến cho việc điều hành các máy móc nầy tốn kém hơn vì cần nhiều năng lượng hơn hoặc phải thay thế nhanh hơn.

 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

NUOCDUCSAIGON2.DOC

Tình traïng nöôùc ñuïc ôû Thaønh phoá Hoà Chí Minh - Phaàn 2

(Tinted drinking water in Ho Chi Minh City – Part 2)

 

Töø ñaàu naêm 2005, nöôùc uoáng trong heä thoáng caáp nöôùc sinh hoaït ôû moät soá ñòa baøn thuoäc caùc quaän 6, 8, 10, 11, Goø Vaáp, Taân Bình, vaø Taân Phuù cuûa thaønh phoá Hoà Chí Minh (TPHCM) ñaõ bò nhieãm baån hoaëc vaøng ñuïc ñeán ñoä khoâng theå söû duïng ñöôïc.  Toång Coâng ty Caáp nöôùc Saøi Goøn (SAWACO) vaø Trung taâm ÖÙng duïng kyõ thuaät haït nhaân trong coâng nghieäp (TTÖDKTHNTCN) thuoäc Vieän Nghieân cöùu haït nhaân Ñaø Laït (VNCHNÑL) ñaõ tieán haønh nghieân cöùu, nhöng cho ñeán nay, vaãn chöa tìm ra nguyeân nhaân thoûa ñaùng.  Ngoaøi hai chuyeân gia ngöôøi Phaùp seõ sang Vieät Nam vaøo thaùng 7 saép tôùi, moät soá cô quan vaø hieäp hoäi khoa hoïc-kyõ thuaät TPHCM cuõng ñaõ ñöôïc môøi ñeå cuøng nghieân cöùu vôùi TTÖDKTHNTCN trong vieäc tìm nguyeân nhaân trong nhöõng ngaøy saép ñeán.  Trong chöông trình tröôùc, Phoùng vieân Ñoã Hieáu ñaõ trao ñoåi vôùi Kyõ sö (KS) Nguyeãn Minh Quang veà keát quaû nghieân cöùu cuûa SAWACO vaø TTÖDKTHNTCN.  Trong chöông trình naày, KS Quang seõ thaûo luaän veà nhöõng nguyeân nhaân vaø giaûi phaùp coù theå duøng ñeå khaéc phuïc tình traïng nöôùc baån vaø ñuïc ôû TPHCM hieän nay.  Cuõng xin nhaéc laïi, OÂng Quang laø moät kyõ sö coâng chaùnh chuyeân nghieäp (professional engineer) cuûa tieåu bang California vaø cuõng laø moät chuyeân vieân thuoäc Hoäi Khoa hoïc vaø Kyõ thuaät Vieät Nam.  Tröôùc naêm 1975, KS Quang laø moät chuyeân vieân phuïc vuï taïi UÛy ban Quoác gia Thuûy lôïi tröïc thuoäc Boä Coâng Chaùnh vaø Giao thoâng ôû Saøi Goøn.  OÂng Quang hieän laø Kyõ sö Giaùm saùt tröôûng (Senior Supervising Engineer) cuûa Stetson Engineers Inc., moät coâng ty coá vaán chuyeân veà thuûy lôïi ñöôïc thaønh laäp töø naêm 1957 ôû tieåu bang California.

 

Hoûi: Theo nhaän xeùt cuûa nhieàu nhaø khoa hoïc trong nöôùc, vaø KS cuõng ñoàng yù vôùi hoï, laø 5 nguyeân nhaân gaây nöôùc baån vaø ñuïc ôû moät soá ñòa baøn trong TPHCM do TTÖDKTHNTCN ñöa ra khoâng coù tính thuyeát phuïc cao.  Vaäy theo KS, nguyeân nhaân naøo ñaõ laøm cho nöôùc bò baån vaø ñuïc?

 

Ñaùp:  Noùi moät caùch toång quaùt, nöôùc trong ñöôøng oáng cuûa heä thoáng caáp thuûy ôû moät soá vuøng trong TPHCM bò baån hoaëc ñuïc laø do (1) nöôùc baån vaø caën ôû beân ngoaøi ñöôøng oáng xaâm nhaäp vaøo, (2) nguoàn nöôùc bò baån vaø ñuïc tröôùc khi ñöôïc ñöa vaøo heä thoáng phaân phoái, (3) chaát baån vaø caën ñöôïc caáu thaønh beân trong ñöôøng oáng, vaø (4) keát hôïp cuûa caùc nguyeân nhaân vöøa neâu.  Toâi khoâng nghó chaát baån vaø caën coøn soùt laïi trong khi laép ñaët ñöôøng oáng laø moät nguyeân nhaân, vì SAWACO ñaõ suùc ñi suùc laïi nhieàu laàn maø nöôùc vaãn coøn baån vaø ñuïc.

 

Hoûi: KS coù theå giaûi thích theâm cho Quyù thính giaû cuûa Ñaøi veà nhöõng nguyeân nhaân naày khoâng aï?

 

Ñaùp: Khi nöôùc trong ñöôøng oáng bò baån hoaëc ñuïc, vieäc phaûi laøm tröôùc heát laø khaûo saùt phaåm chaát cuûa nöôùc ñeå xaùc ñònh chaát baån hoaëc laøm ñuïc vaø phaïm vi khu vöïc bò aûnh höôûng.  Neáu nöôùc trong ñöôøng oáng coù chæ daáu cuûa söï xaâm nhaäp cuûa nöôùc baån beân ngoaøi ñöôøng oáng (thí duï nhö söï hieän dieän cuûa coliform, buøn, caùt,& ) heä thoáng ñöôøng oáng phaûi ñöôïc xem xeùt; vaø thoâng thöôøng, nôi ñöôøng oáng bò hôû (luûng vì bò aên moøn, beå vì bò va chaïm, hoaëc ñaàu noái khoâng kín) ñöôïc xaùc ñònh baèng caùch khaûo saùt aùp suaát trong ñöôøng oáng.  Nöôùc trong ñöôøng oáng bò baån vaø ñuïc vì ñöôøng oáng bò hôû laø tình traïng thöôøng gaëp nhaát vaø cuõng deã giaûi quyeát nhaát; tuy nhieân, tình traïng naày coù leõ chæ xaûy ôû moät vaøi nôi maø thoâi.

 

Hoûi: Theo KS, moät trong nhöõng nguyeân nhaân cuûa tình traïng nöôùc baån vaø ñuïc ôû TPHCM hieän nay laø do nguoàn nöôùc bò baån vaø ñuïc tröôùc khi ñöôïc ñöa vaøo heä thoáng phaân phoái.  Nhöng caû hai OÂng Voõ Quang Chaâu, Giaùm ñoác nhaø maùy nöôùc Taân Hieäp, vaø OÂng Phaïm Vaên Chính, Giaùm ñoác nhaø maùy nöôùc ngaàm Hoùc Moân, ñeàu cho bieát nguoàn nöôùc cuûa hai nhaø maùy ñaït 100% chaát löôïng theo tieâu chuaån cuûa Trung taâm Y teá döï phoøng thuoäc Sôû Y teá TPHCM.

 

Ñaùp: Daï thöa ñuùng nhö vaäy, nöôùc cuûa hai nhaø maùy naày khoâng bò baån vaø ñuïc khi coøn trong phaïm vi nhaø maùy; nhöng khi nöôùc ñöôïc ñöa vaøo heä thoáng phaân phoái, noù coù theå bò nhieãm baån vaø ñuïc maø hai oâng coù theå khoâng bieát.  Vaø ñoù coù leõ laø moät trong nhöõng lyù do khieán cho nguyeân nhaân cuûa tình traïng nöôùc baån vaø ñuïc, cho maõi ñeán hoâm nay, vaãn chöa ñöôïc xaùc ñònh.

 

Hoûi: KS coù theå cho bieát taïi sao nöôùc bò baån vaø ñuïc khi vaøo heä thoáng phaân phoái?

 

Ñaùp: Nhö toâi ñaõ trình baøy trong chöông trình kyø roài, tröôùc khi vaøo heä thoáng phaân phoái, nöôùc töø nhaø maùy nöôùc Taân Hieäp ñöôïc khöû truøng baèng chaát chlorine.  Maëc duø nguoàn nöôùc ñaït 100% chaát löôïng theo tieâu chuaån cuûa Sôû Y teá TPHCM, töùc döôùi 0,5 mg/lít cho saét vaø maên-gan, noàng ñoä saét vaø maên-gan cuûa nguoàn nöôùc vaãn coøn khaù cao.  Chuùng bò chlorine xuùc taùc vaø keát tuûa thaønh ræ saét vaø ræ maên-gan, thuû phaïm laøm cho nöôùc bò baån vaø ñuïc.  Tình traïng nöôùc baån giaûm haún khi SAWACO haï noàng ñoä maên-gan trong nöôùc töø 0,3-0,5 mg/lít xuoáng coøn 0,05-0,1 mg/lít.

 

Veà phaàn nhaø maùy nöôùc ngaàm Hoùc Moân, toâi khoâng roõ nöôùc coù ñöôïc khöû truøng baèng chlorine hay khoâng; nhöng theo lôøi oâng Voõ Duõng, Giaùm ñoác SAWACO, tuyeán oáng cuûa nhaø maùy bò ñoùng caën neân aûnh höôûng ñeán nguoàn nöôùc vaøo maïng.  Vaø neáu nguoàn nöôùc ngaàm cuûa nhaø maùy nöôùc Hoùc Moân coù noàng ñoä saét vaø maên-gan cao, hai chaát naày coù theå keát tuûa thaønh ræ saét vaø maên-gan khi ñöôïc bôm vaøo ñöôøng oáng neáu trong nöôùc coù nhieàu boït khí (bubble air), duø khoâng ñöôïc khöû truøng baèng chlorine.

 

Hoûi: Laøm theá naøo ñeå khaéc phuïc tình traïng naày, thöa KS?

 

Ñaùp: Daï thöa nguyeân taéc thì raát ñôn giaûn, chæ caàn giaûm noàng ñoä saét vaø maên-gan trong nguoàn nöôùc cuûa hai nhaø maùy nöôùc Taân Hieäp vaø Hoùc Moân.  SAWACO caàn phaûi tieán haønh thöû nghieäm ñeå xaùc ñònh möùc ñoä hôïp lyù, nhöng coù leõ khoâng vöôït quaù 0,3 mg/lít cho saét vaø 0,05 mg/lít cho maên-gan.  Cô sôû haï taàng vaø phöông phaùp loïc nöôùc cuûa nhaø maùy nöôùc Taân Hieäp phaûi ñöôïc ñieàu chænh hoaëc coù theå phaûi thay ñoåi ñeå ñaït tieâu chuaån veà noàng ñoä saét vaø maên-gan ñaõ ñöôïc aán ñònh.  Neáu nhaø maùy nöôùc ngaàm Hoùc Moân khoâng coù cô sôû haï taàng gaïn loïc nhö nhaø maùy nöôùc Taân Hieäp, moät nhaø maùy loïc nöôùc caàn phaûi ñöôïc xaây döïng ñeå giaûm noàng ñoä saét vaø maên-gan trong nöôùc ngaàm cuûa nhaø maùy nöôùc ngaàm Hoùc Moân.

 

Hoûi: KS coù cho bieát moät trong nhöõng nguyeân nhaân khieán nöôùc bò baån vaø ñuïc laø vì caùc chaát baån laøm ñuïc nöôùc ñöôïc caáu thaønh ngay beân trong ñöôøng oáng.  Coù caùch naøo ñeå xaùc ñònh nguyeân nhaân naày khoâng, thöa KS?

 

Ñaùp: Ræ seùt vaø maên-gan coù khaû naêng keát tuûa ngay beân trong ñöôøng oáng do noàng ñoä cuûa saét vaø maên-gan trong nöôùc khaù cao, do ñöôøng oáng baèng saét bò aên moøn, hoaëc do caû hai yeáu toá.  Vì theá, khoâng theå xaùc ñònh ñöôïc nguyeân nhaân neáu moät trong hai yeáu toá vöøa neâu chöa ñöôïc loaïi tröø.  Trôû laïi tình traïng nöôùc baån vaø ñuïc ôû TPHCM, neáu noàng ñoä cuûa saét vaø maên-gan trong nöôùc thaáp thì coù theå keát luaän ñöôøng oáng baèng saét bò aên moøn.  Nhöng vì noàng ñoä cuûa saét vaø maên-gan trong nöôùc raát cao neân khoâng theå khaúng ñònh laø do ñöôøng oáng, neáu chöa laøm thöû nghieäm taïi choã (in-situ) baèng caùch cho nöôùc coù noàng ñoä saét vaø maên-gan thaáp chaûy qua ñöôøng oáng.

 

Hoûi: Neáu ñöôøng oáng bò aên moøn thì phaûi giaûi quyeát nhö theá naøo?  Coù caàn phaûi thay heát 850 km ñöôøng oáng ñöôïc laép ñaët töø tröôùc naêm 1975 nhö SAWACO ñeà nghò hay khoâng?

 

Ñaùp: Theo nhaän xeùt cuûa toâi, ñeà nghò thay heát 850 km ñöôøng oáng ñöôïc laép ñaët töø tröôùc naêm 1975 khoâng coù cô sôû veà maët kyõ thuaät vaø thieáu coâng baèng veà maët chính trò, bôûi vì tình traïng nöôùc baån vaø ñuïc ôû TPHCM khoâng xaûy ra trong heä thoáng ñöôïc laép ñaët tröôùc naêm 1975 maø xaûy ra trong heä thoáng vöøa môùi laép ñaët cho hai nhaø maùy nöôùc Taân Hieäp vaø Hoùc Moân.  Do ñoù, coù theå noùi moät caùch chaéc chaén raèng, SAWACO khoâng theå giaûi quyeát ñöôïc tình traïng nöôùc baån vaø ñuïc hieän nay cho duø taát caû 850 km ñöôøng oáng naày coù theå ñöôïc thay theá ngay laäp töùc.  Ñeà nghò naày cuõng cho thaáy söï yeáu keùm nghieâm troïng veà maët chuyeân moân cuûa SAWACO, bôûi vì tình traïng aên moøn ñöôøng oáng coù theå ñöôïc giaûi quyeát moät caùch deã daøng vaø ñôn giaûn baèng caùch ñieàu chænh ñoä pH cuûa nöôùc trong ñöôøng oáng.

 

Hoûi: Nhö vaäy, theo KS, SAWACO phaûi laøm gì ñeå khaéc phuïc coù hieäu quaû tình traïng nöôùc baån vaø ñuïc ôû TPHCM hieän nay.

 

Ñaùp: Theo döõ kieän khoâng ñaày ñuû maø toâi coù ñöôïc, söï hieän dieän cuûa saét vaø maên-gan vôùi noàng ñoä raát cao trong nguoàn nöôùc cuûa hai nhaø maùy nöôùc Taân Hieäp vaø Hoùc Moân, maëc duø ñaït 100% tieâu chuaån cuûa Sôû Y teá TPHCM, coù leõ laø nguyeân nhaân cuûa tình traïng nöôùc baån vaø ñuïc ôû TPHCM hieän nay.  Do ñoù, nhö toâi ñaõ ñeà caäp ôû treân, SAWACO caàn phaûi laøm theá naøo ñeå haï thaáp hoaëc loaïi tröø hai chaát naày ra khoûi nguoàn nöôùc baèng caùch ñieàu chænh, thay theá, hoaëc xaây môùi cô sôû haï taàng vaø phöông phaùp loïc nöôùc ôû hai nhaø maùy nöôùc Taân Hieäp vaø Hoùc Moân.

 

Trong khi tieán haønh giaûi phaùp laâu daøi coù theå keùo daøi trong moät thôøi gian khaù laâu, SAWACO coù theå söû duïng moät hoaëc nhieàu giaûi phaùp taïm thôøi chaúng haïn nhö ñieàu chænh ñoä pH cuûa nöôùc trong ñöôøng oáng cuûa heä thoáng phaân phoái, thay theá phöông phaùp khöû truøng baèng chlorine hieän nay baèng moät phöông phaùp khaùc (chaúng haïn nhö duøng tia cöïc tím), hoaëc duøng hoùa chaát ngaên chaän söï oxy hoùa cuûa saét vaø maên-gan (sequestering chemicals).

 

Hoûi: Nhö vaäy, taïi sao khoâng duøng hoùa chaát ngaên chaän söï oxy hoùa saét vaø maên-gan nhö moät giaûi phaùp laâu daøi?

 

Ñaùp: Daï thöa, caùc hoùa chaát ngaên chaän söï oxy hoùa saét vaø maên-gan khoâng ñöôïc ñeà nghò cho giaûi phaùp laâu daøi vì saét vaø maên-gan vaãn coøn nguyeân ôû trong nöôùc.  Maëc duø hai kim loaïi naày khoâng coù haïi ñeán söùc khoûe, nhöng chuùng coù theå gaây nhieàu vaán ñeà phieàn phöùc trong vieäc söû duïng nöôùc.  Chuùng laøm hoen oá quaàn aùo, cheùn dóa, ly taùch maø xaø phoøng hoaëc thuoác taåy khoâng theå naøo taåy ñöôïc.  Chuùng laøm moät soá thöùc uoáng nhö caø pheâ vaø traø coù maøu vaø muøi vò khoù chòu.  Chuùng coù theå baùm vaø laøm ngheûn ñöôøng oáng hoaëc moät soá maùy moùc khaùc chaúng haïn nhö noài aùp suaát, maùy nöôùc noùng, maùy loïc nöôùc,... khieán cho vieäc ñieàu haønh caùc maùy moùc naày toán keùm hôn vì caàn nhieàu naêng löôïng hôn hoaëc phaûi thay theá nhanh hôn.

 

   

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

NUOCDUCSAIGON2.DOC