Hội Thảo Việt Nam sau ngưỡng cửa của WTO

Một cuộc hội thảo khá súc tích về một vấn đề đang được nhiều người Việt Nam trong và ngoài nước lưu tâm, đó là đất nước Việt Nam sẽ thế nào và ra sao sau khi được vào Tổ Chức Mậu Dịch Thế Giới - WTO.

Cuộc hội thảo đã được Hội Khoa Học Kỹ Thuật Việt Nam (VAST - Vietnamese American Science and Technology Society) tổ chức và kéo dài suốt ngày Thứ Bảy 25 Tháng Tám vừa qua tại Ðại Học Santa Ana College.

Có khoảng bảy chục đồng hương đến tham dự, phần lớn là các giáo sư và những nhà hoạt động tranh đấu ở hải ngoại.

Nói với Người Việt về mục đích cuộc hội thảo này, Giáo Sư Trần Cảnh Xuân, chủ tịch hội đồng quản trị Hội Khoa Học Kỹ Thuật Việt Nam cho biết: “Qua cuộc hội thảo này chúng tôi muốn tạo ra một diễn đàn rộng rãi để trao đổi quan điểm về việc chuyển hóa đất nước Việt Nam sau khi gia nhập Tổ Chức Mậu Dịch Thế Giới”. Nói thêm về đối tượng của diễn đàn và đối tượng trao đổi quan điểm thì Giáo Sư Trần Cảnh Xuân và Tiến Sĩ Mai Thanh Truyết, hội trưởng giải thích: “Chúng tôi chỉ đưa một số ý kiến và những gợi ý để trình bày với cộng đồng, không phải làợ lúc để trao đổi với cộng sản bởi vì chính quyền cộng sản không có được sự sinh hoạt bình đẳng. Những ý kiến, gợi ý này chúng tôi mong qua những phương tiện truyền thông điện tử hiện nay, người dân ở trong nước cũng có thể biết được và chính họ sẽ là những tác nhân chuyển hóa được đất nước”.

Có tất cả bảy diễn giả thuyết trình về những đề tài khác nhau, như Tiến Sĩ Lê Hồng với đề tài “Ảnh hưởng kinh tế toàn cầu trên lãnh vực chính trị ở Việt Nam”, như cựu Ðốc Sư Hành Chánh Trần Công Hàm với “Vài suy nghĩ về hành chánh Việt Nam”, như Kỹ Sư Nguyễn Minh Quang với “Ðiều lệ và tiêu chuẩn Việt Nam phải tuân thủ khi gia nhập WTO”...

Những đề tài về giáo dục và y tế cũng được đề cập đến với Giáo Sư Nguyễn Lâm Kim Oanh và Bác Sĩ Phạm Gia Cổn. Trong khi đó thì kỹ sư Lê Ngọc Ðiệp nói về “Việc áp dụng công nghệ thông tin cho phát triển Việt Nam”.

Tiến Sĩ Mai Thanh Truyết mở đầu cuộc hội thảo với bài nói chuyện về đề tài “Việt nam sau ngưỡng cửa WTO”. Theo diễn giả thì sau khi vào WTO, Việt Nam ngày nay cần phải thực tế hơn nữa trong ý niệm đổi mới kinh tế, bởi vì sau hơn 10 năm quản lý kém trong cải cách kinh tế vì được “lãnh đạo với đầu óc xơ cứng”, nay thì Việt Nam đang phải đối mặt với nhiều thách thức trong cung cách đối ứng với Tổ Chức Mậu Dịch Thế Giới trên bình diện tổng quát cũng như với các thành viên đối tác trong khối. Ðể có thể thành công sau khi gia nhập WTO, Việt Nam cần có một chính sách phát triển cũng như đường hướng chính trị Việt Nam cần phải được xét lại và thay đổi mới đáp ứng được với tình thế khó khăn này. Sau cùng Tiến Sĩ Truyết đưa ra một số đề nghị là, “Hủy bỏ tệ trạng bao cấp quốc doanh, cải tổ toàn bộ hệ thống quản lý đất nước, thay đổi não trạng ‘kinh tế thị trường theo định hướng XHCN’, thâu ngắn khoảng cách giàu nghèo trong thiểu số đặc quyền đặc lợi và đại đa số lao động nghèo.

Trong phần thuyết trình của mình, Kỹ Sư Nguyễn Minh Quang có nhận xét rằng khi gia nhập WTO, Việt Nam phải tuân thủ ngay lập tức tất cả các điều lệ và nguyên tắc chung về mậu dịch của WTO. Những cam kết trong đó về kỹ thuật đòi hỏi trình độ chuyên môn và kinh nghiệm cao thì “vẫn còn là những khó khăn mà Việt Nam phải đối phó trong thời gian sắp tới. Do đó, Việt Nam đã yêu cầu WTO trợ giúp việc huấn luyện chuyên viên và hình như đang soạn thảo một chương trình đào tạo quy mô do chuyên viên ngoại quốc giảng dạy để xây dựng đội ngũ đó. Nhưng sự trợ giúp kỹ thuật của WTO qua các chương trình đào tạo quy mô do chuyên viên ngoại quốc chỉ có thể có hiệu quả khi các chuyên viên Việt Nam đã có một trình độ và năng lực tối thiểu, mà hệ thống giáo dục Việt Nam hiện tại thì dường như chưa có đủ khả năng đào tạo được những chuyên viên có trình độ tối thiểu đó”.

Về những gợi ý y tế, Bác Sĩ Phạm Gia Cổn “mường tượng ra khung sườn một nền y tế dân dụng theo chiều hướng dân chủ và phát triển phù hợp với thực trạng y tế Việt Nam hiện nay. Muốn vậy cần hội đủ ba điều kiện, một là chính sách y tế phải dựa trên bình quyền xã hội, hai là phải đặt ưu tiên phục vụ đối tượng là bệnh nhân lên trên hết và ba là dân chúng, những người thụ hưởng y tế phải luôn được nâng cao trình độ kiến thức y tế và tinh thần tích cực cộng tác”. Cả ba điều này, theo Bác Sĩ Cổn thì hiện nay ở Việt Nam vẫn chưa có.

Vào lúc 3 giờ chiều, cuộc thảo luận đã diễn ra với nhiều câu hỏi của người tham dự.

Trong cuộc tiếp xúc riêng, Giáo Sư Trần Cảnh Xuân đã trả lời một câu hỏi của chúng tôi là, “Sau 17 năm hội hoạt động đã có lần nào giới chức Cộng Sản VIỆT NAM tiếp xúc với hội về những gợi ý hay đóng góp của hội vào việc phát triển đất nước chưa?” thì Giáo Sư Xuân cho biết là chưa và nếu có thì “cũng chưa phải là lúc mà hội cộng tác hay trực tiếp sinh hoạt với nhà cầm quyền Việt Nam hiện tại vì họ chưa bình đẳng. Những ý kiến, những gợi ý về các vấn đề y tế, giáo dục cho Việt Nam là hội chỉ mong mỏi góp phần thúc đẩy tiến trình dân chủ hóa Việt Nam cho nhanh hơn”. Ðây cũng là câu trả lời của diễn giả Mai Thanh Truyết trước một câu hỏi trong cuộc hội thảo. (N.H.)

Nguyen Huy.